افراد ماندگار در تمام حوزه ها در بسیاری مواقع ارزش ها و منافع فردی خود را در جهت حفظ منافع جمع و گروه نادیده گرفته اند. بدون شک بخشی از این ازخود گذشتگی خواسته فرد و داوطلبانه بوده و بخش دیگر آن را می توان ناشی از شرایط خاص و مسئولیت هایی دانست که خواسته یا ناخواستهدر شرایط خاص بر عهده آن افراد گذاشته شده بود.

دغدغه های دیروز ، امروز  و شاید فردای پتروشیمی فراتر از آن است که بخواهد به ارزیابی عملکرد مدیران گذشته و تصمیم های مهم آنان بپردازد. اما بازخوانی و ثبت چنین اقدام هائی می تواند صفحه ویژه ای از تاریخ این صنعت را به خود اختصاص دهد. اشاره یادداشت حاضر به برخی از این اقدام ها با این هدف صورت گرفته که شاید بتواند سرآغاز ی باشد برای پرداختن دیگر اقدام های مهم و سازنده در پتروشیمی. اقدام های ماندگاری که ممکن است تاکنون مورد توجه خاص قرار نگرفته باشند.

 

 

اقدام های ماندگار در تاریخ پتروشیمی: 

پتروشیمی ایران دوران پر فراز و نشیبی را گذرانده است. منظور اصلی شرایط پس از انقلاب این صنعت است. شرکتی که طی 37 سال گذشته مدیران مختلفی را در راس مدیریت خود دیده و هریک اقدامات به زعم خود مهمی را انجام داده اند ولی همه آنها به عنوان مردان بزرگ و تاثیر گذار پتروشیمی تاثیر یکسان و جایگاه مشابهی برای خود به یادگار نگذاشته اند.

-         مهندس احمد رهگذر مفارقت نامه پتروشیمی ایران – ژاپن را به گونه ای به سرانجام رساند که ایران علاوه بر گرفتن غرامت موفق شد تمام فازهای این مجتمع بزرگ و شاخص در خاورمیانه را نیز با افتخار به بهره برداری برساند. پتروشیمی ایران _ ژاپن به پتروشیمی بندرامام تغییر نام داد و تمام واحدهای آن توسط ایرانی ها با افتخار راه اندازی شد.

-         توسعه پرشتاب تاریخی و تکرار نشدنی پتروشیمی حاصل حضور مهندس محمدرضا نعمت زاده در پتروشیمی است و مدیران این صنعت قبل و بعد از ایشان هرگز نتوانستند اقدامات صورت گرفته در این صنعت ارزش آفرین را تکرار کنند.

-         خصوصی سازی بلای جان صنعت پتروشیمی ایران شمرده می شود و همه از آن به انتقاد یاد می کنند. واگذاری بهترین و سودآورترین واحدهای پتروشیمی آن هم در مقابل رفع دیون باعث شد پتروشیمی در مقابل واگذاری تعدادی از مجتمع های تولیدی خود هیچ درآمدی نداشته باشد. ولی در زمان مدیریت مهندس غلامحسین نجابت در یک واگذاری موفق پتروشیمی رازی نیز در همین شرایط به کنسرسیومی متشکل از سرمایه گذاران کشور ترکیه فروخته شد و پس از واگذاری این مجتمع همواره بالاترین سقف تولید و کم ترین حاشیه های مدیریتی و کارکنان را داشته است.

-         واگذاری پراکنده، بی برنامه و عمدتا در قالب رد دیون باعث شد پتروشیمی مانند جمهوری های شوروی به تفرقه ای باور نکردنی گرفتار شود. ولی در همان زمان با ابتکار مهندس عادل نژادسلیم چارچوب تشکیل هلدینگ خلیج فارس بنیان گذاشته می شود تا پس از آن با تشکیل این سازمان پانزده شرکت از مجموعه واحدهای واگذار نشده پتروشیمی تحت مالکیت این سازمان قرار گرفته و به تراژدی واگذاری پراکنده واحدهای پتروشیمی پایان داده شود. نژادسلیم چند سال بعد با حضور در راس مدیریت هلدینگ خلیج فارس و تنها طی مدت دو سال چنان موفق عمل می کند که این شرکت از سوی موسسه بین المللی ICIS عنوان دومین شرکت بزرگ پتروشیمی خاورمیانه و چهل و چهارمین شرکت بزرگ پتروشیمی جهان را به دست می آورد.

-         مهندس عبدالحسین بیات آخرین مدیرعامل پتروشیمی در دولت دهم بود. عملکرد وی را نمی توان هم وزن دیگر مدیران دانست و در بسیاری موارد از آن با انتقاد یاد می شود. ولی در یک مورد مشخص دستور و پیگیری ایشان باعث شد در تقویم سالیانه کشور روزی تحت عنوان "روز ملی پتروشیمی" ثبت شود. این اقدام کار ارزشمندی است که تمام مدیران بزرگ گذشته پتروشیمی به دلیل دغدغه های خاص خود هرگز به دنبال آن نبوده و اگر پیشنهادی به آنها شده بود آن را جدی و قابل تامل ندانسته بودند.  

-         در زمان حضور آخرین مدیرعامل پتروشیمی بندرامام در دولت دهم این مجتمع غم انگیز ترین حادثه تاریخی خود را تجربه کرد. حادثه ای که در آن هشت نفر از کارکنان جان خود را از دست
 دادند و تولید مجتمع نیز طی دوران حضور آن مدیرعامل حدود یک میلیون تن کاهش پیدا 
می کند. اما در همان سال ایشان به عنوان مدیر نمونه ملی معرفی شده و لوح تقدیر دریافت 
می کند.. تا اینکه با روی کار آمدن دولت یازدهم و انتصاب مدیرعامل جدید پتروشیمی، مهندس رضا امیری مدیرعامل محبوب و توانمند این مجتمع مجددا به سر کار خود برگشته، مسئولیت بزرگترین مجتمع پتروشیمی کشور را دوباره بر عهده می گیرد. طی یک سال پس از حضور وی تولید این مجتمع به سطح دوران گذشته بر می گردد. اما کسی توجه خاصی به این اقدام موثر مدیریتی ندارد. گوئی هیچ اتفاق جدیدی نیفتاده است. شاید هم با حضور ایشان تحقق چنین موفقیتی طبیعی به نظر می رسیده است.

موارد ذکر شده چند نمونه خاص و مشتی نمونه خروار می باشند. امید که دیگر کارکنان پتروشیمی نیز کارهائی که از نظر آنان در زمره اقدامات ماندگار پتروشیمی می باشد را ذکر و منعکس نمایند.